+ L-Iben t'Alla sar Bniedem                         Jannar 2008 - Harga Nru 497

Kienu bosta siġar tal-ġellewż ħdejn xulxin. Ma’ kienu ta’ ħadd u kienu ta’ kulħadd għax kull min kien jgħaddi minn dawk l-inħawi kien sikwit jitrejjaq bil-frott kotran li kien ikollhom. It-tfal kienu jixxabbtu mal-friegħi u jxengluhom biex il-frott misjur jaqa’, u ħalli għalihom biex ikissru u jieklu. U donnu li iktar ma kien jinqata’ frott, iktar kien jitrabba.

Raġel sinjur li xtara dar fil-viċin, meta ra tant frott kotran, ġieh ħsieb f’moħħu li permezz tiegħu seta’ jkompli jistagħna. Iddeċieda li jixtri dik l-art u hekk is-siġar li tant kienu jagħmlu frott isiru tiegħu. Imbagħad ibigħ il-ġellewż bi prezz tajjeb. B’kalkulu li għamel intebah li fi ftit snin jifdi l-ispejjeż u mbagħad il-bejgħ kollu jsir qligħ. Tħabat u stinka u fl-aħħar akkwista l-art li xtaq. Dlonk bena ħitan għoljin biex ħadd ma jkun jista’ jidħol fl-għelieqi li issa saru tiegħu u poġġa wkoll tabella li kienet thedded bil-qorti lil kull min jazzarda jaqta’ bla permess il-ġellewż ta’ dawn is-siġar.

 Iżda mal-binja tal-ħitan is-siġar donnhom xjieħu f’daqqa. Bdew iwaqqgħu l-frott qabel isir u fi ftit xhur tbielu u mietu. Is-sinjur ma setax jifhem x’ġara. Hu kien saqqihom u demmilhom u stenna iktar frott kotran u mhux mewt bikrija. Ġab l-esperti u dawn qalulu li aktarx li bil-ħitan li kien bena kien faga lis-siġar għax ma ħallewx iż-żiffa ddur mal-friegħi u tagħtihom l-arja.

 Forsi din hi biss ħrafa imma fil-ħajja jiġrilna l-istess. Dak li nżommu għalina weħidna jispiċċa joħloq egoiżmu li jeqred l-intern. Imma dak li jirnexxielna naqsmu ma’ ħaddieħor joktor u jimlielna qalbna bil-ferħ. L-għażla f’idejna.


EJJA NIXEGĦLU XEMGĦA FLOK NISĦTU D-DLAM

Anthony Campolo jirrakkonta

l-ġrajja kiebja ta’ tfajjel li

għadda minn ħafna tbatija –

għax razztu kienet Lhudija

u f’dawk is-snin fil-Polonja mmexxija minn Nażi

kull min kellu qatra demm ta’ dan in-nisel

kien jiġi eliminat biex qatt iktar ma jpassi fuq din il-pjaneta.

 

Dan it-tfajjel Lhudi

ma jiftakarx tfulitu bħal ta’ tfal oħra -

joħroġ barra jiġri u jilgħab

jogħxa jaqbeż wara xi farfett imlewwen.

Jaf biss għajxien ġo kmamar żgħar mudlama

bla jagħmlu ħoss għax jibżgħu li jaqbduhom

u minkejja kull attenzjoni

xorta nqabbdu u suldati bla qalb għax hekk mgħallma

ħaduhom ġo għalqa kbira

u t-tfajjel Lhudi ra quddiemu

xena tal-biża’... għexieren ta’ nies jinqatlu bla ħtija

fosthom missieru, ommu u ħutu

u hu b’għajnejh magħluqa jistenna t-tir li kien ser itemmlu ħajtu.

 

Tir li donnu dam ma wasal

imma hu xorta waqa’ fejn niesu

iċċappas bid-demm tagħhom

u baqa’ hemm fl-art jixxennaq il-mewt biex jeħles minn tant tbatija.

 

Dalam u kollox siket

niesu kollha kienu hekk u anki ħbiebhom

bla ħadd jitħarrek… miksija demm… dehra makabra.

 

It-tfajjel Lhudi…

bil-ġuħ, bil-għatx, għajjien, imwerwer u jirtgħod

qam minn fejn kien u telaq jiġri

bla jaf fejn sejjer

daħal il-belt li minnha kienu ħarġuh ftit sigħat qabel

jiġri bla sens fit-toroq tagħha

iħabbat il-bibien u għad li ra nies jittawlu

baqa’ bla tweġiba għax ħadd

ma ried jitwikka

b’wild Lhudi għax min jagħtih kenn kien jieħu piena ħarxa.

 

U t-tfajjel baqa’ jiġri u jħabbat

jibki u jokrob forsi xi ħadd iħenn għalih u jkennu

u fl-aħħar ruħ tajba bexqet il-bieb u staqsietu:

“Xi trid ruħi… min int?”

“Aħbini f’darek jien tfajjel Lhudi

hu Ġesù li intom tgħidu li tant tħobbu.”

 

U din il-mara twajba laqgħetu f’darha.

Libbsitu, temgħetu u kennitu

rabbietu ma’ wliedha l-oħra bla ebda distinzjoni

tul il-jiem kollha tal-gwerra.

U riedet li kulħadd iżommu qisu kien tal-familja.

 

Il-gwerra ntemmet u dan it-tfajjel kiber

u qal ġrajjietu

u faħħar il-qalb nobbli ta’ dil-familja

li kienet tgħix bil-fatti twemmin in-Nazzarenu.

Fid-dlam kiebi tal-gwerra kiefra

din il-familja xegħlet xemgħa ta’ tama ġdida.

 

Kos hu... kemm differenti kienet tkun imġibitna ma’ l-oħrajn

kieku veru fihom naraw lil Ġesù ħuna.

 


DR CORONATO GRECH M.D. ikompli l-artiklu

LIEMA REALTA'?

Matul xahar il-pajsaġġ ukoll jinbidel, kultant drammatikament, bħal minn dak ħadrani u kkulurit bil-fjuri, għal dak safrani u kannella, fl-aħħar tar-rebbiegħa, jew il-kontra wara l-ewwel xita tal-ħarifa.

F’xahar il-qamar ikun għamel dawra madwar id-dinja, (fil-fatt definizzjoni minnhom ta’ xahar hija bbażata fuq hekk) waqt li jgħaddi minn fażijiet ta’ qamar qed jimla’ (mitluf, ġdid, l-ewwel kwart, u mużqaq), kwinta u qamar fil-muqsar (muqsar, l-aħħar kwart, xiħ u mitluf). Ix-xemx tieħu madwar xahar biex iddur fuqha nnifisha għalkemm peress li mhix solida l-ekwatur idur f’madwar 25 ġurnata waqt li r-reġjuni polari jieħdu madwar 35 ġurnata.

Madwar xahar (minn 26 ta’ Awissu sat-28 ta’ Settembru 1978), kien ukoll ir-renju ta’ wieħed mill-papiet ta’ żmienha, Ġwanni Pawlu I.

Sena: Din hija bbażata fuq id-dawrien tad-dinja madwar ix-xemx. F’sena d-dinja tagħmel orbita waħda, distanza ta’ 943 kilometru, li tieħu madwar 365 ġurnata u sitt sigħat biex tagħmilha. F’dan il-perjodu li fih ħafna postijiet fid-dinja jgħaddu miċ-ċiklu ta’ l-istaġuni li huma l-inqas prominenti f’inħawi ekwatorjali u l-iktar fir-reġjuni polari.

Sena huwa perjodu ta’ żmien konsiderevoli fil-ħajja umana – l-iktar ftit għaxriet minnhom u daqshekk!! Fil-fatt il-ġisem adult ikun xjaħ daqsxejn iktar, bl-arterji ftit iktar miżduda, il-ġilda iktar imkemmxa, il-ġogi u l-muskoli inqas flessibbli u r-riflessi inqas mgħaġġla. Il-moħħ issa jkun tilef madwar 40 miljun ċellola.

Katavru jkun issa kważi għadam biss u ħwejjeġ immermra.

Fis-sitema solari, waqt id-dawra waħda tad-dinja max-xemx, il-pjaneti eqreb lejn ix-xemx ikunu għamlu iktar dawriet: Mercury tkun daret ftit iktar minn erba’ darbiet, u Venus ftit iktar minn darba u nofs. Min-naħa l-oħra l-pjaneti iktar bogħod ikunu daru biss biċċa minn orbita: Mars nofs orbita, Jupiter madwar wieħed minn tnax, u l-pjaneti l-oħra frazzjonijiet ferm iżgħar.

Qabża ta’ mija teħodna għal mitt sena jew seklu. Dan huwa perjodu twil wisq għall-ħajja umana; ftit individwi jilħqu din il-marka, għalkemm xi annimali, bħal ċerti fkieren ta’ l-art, regularment jgħadduha sew.

F’mitt sena, mill-ġisem mejjet jibqa’ biss għadam, u jekk fil-mikxuf jibda jitfarrak sew, però jekk mirdum fil-ħamrija, l-għadam jibda bil-mod isir ġebli, jew fossili.

F’seklu d-dawl ikun wasal u għadda minn fejn ħafna kwiekeb, għalkemm issa minn din id-distanza x-xemx tagħna tkun kważi inviżibbli, u ma tingħarafx minn mijiet oħra madwarna.

F’seklu wkoll id-dinja tagħna tkun daret mitt darba madwar ix-xemx, waqt li fost il-pjaneti Mercury tkun daret iktar minn 400 darba, Jupiter iktar minn 8 darbiet, Uranus darba u kwint u Pluto1 ftit inqas minn terz ta’ dawra.

Fl-istorja umana seklu jista’ jagħmel differenzi kbar. Seklu ilu ma kienx hawn ajruplani, televiżjoni, radju, ċinema, missili nukleari, vot għan-nisa u telefon. Ir-rivoluzzjoni Russa u l-Komuniżmu kienu għadhom ġejjin kif ukoll żewġ gwerer kbar dinjija (inkluż l-olokawst Nażista) u tant oħra żgħar. Planck u Einstein kienu għadhom kif ippublikaw it-teoriji tagħhom.

(Dr Grech ikompli dan l-artiklu fil-ħarġa ta’ Frar)

1. Anzi dan l-aħħar Pluto lanqas għadha ikkunsidrata pjaneta imma waħda mill-ikbar u l-eqreb minn ċorma ‘pjaneti’ żgħar.


FORSI JINTERESSAWK

Tbissima waqt tixriba

Kienet xita bil-qliel u sewwieq waqaf ħdejn pompa tal-petrol biex jimla l-karozza. Iddispjaċih għar-raġel li ġie jaqdih għax b’dik ix-xita nieżla ħadd ma jieħu pjaċir ikun fil-beraħ. Imma r-raġel deher jitbissem. Tant bellhitu t-tbissima tal-ħaddiem tal-pompa, li s-sewwieq wara li nqeda, flok baqa’ sejjer, ħareġ mill-karozza u ġera għal taħt it-tisqifa li taħtha kien mar jistkenn ir-raġel. U qallu:

“Biex qdejtni sirt għasra u safrattant bqajt titbissem. X’inhu s-sigriet tal-ferħ tiegħek?”

“Jien qattajt tliet snin suldat. Tixriba bħal tal-lum hi ħmerija ħdejn it-tbatija tal-gwerra. Quddiem ġrajjiet ftit iebsa bħal tal-lum ngħid lili nnifsi: ´Aħjar tixriba milli kokka fi trunċiera bil-balal għaddejjin iħokku ma’ rasi f’tixrib u kesħa xxoqq l-għadam.’ U flok ingerger nibda nitbissem.”  


Korrezzjoni li swiet agħar

 Il-missier kien qed ikellem liċ-ċkejken:

             “Smajtek tgħid lil ommok li hi injoranta. Iġri skuża ruħek u għidilha li jiddispjaċik!”

Iċ-ċkejken telaq:

             “Ma skużani u veru jiddispjaċini li int injoranta....”

L-omm saret minn kull kulur u bdiet issawwat lil binha:

“...Il-pa qalli biex ngħidlek hekk.”

 

Dik il-lejla Pawlu raqad ħobż u ġobon.


Hekk jagħmel Missierna tas-sema

Missier l-iben il-ħali kien xiħ imma xorta sab il-forza biex jitla’ fuq il-bejt u wara jinżel u jiġri jgħannqu. Tinsiex li meta Ġesù qal din l-istorja rabat x’għamel il-missier ta’ l-iben mal-Missier li għandna fis-sema li jħobbok anki jekk forsi kultant tiżgarra xi ftit u jifraħ jekk kapaċi twarrab dak li qed ifixklek u terġa’ tersaq lejh.


Il-Ġustizzja Dinjija 

Għall-bidu li bdew is-sistema li nafu aħna tal-ġurijiet... meta l-awtorità taqbad 9 min-nies bl-addoċċ u ġġagħalhom jisimgħu kawża l-qorti u tħallihom jiġġudikaw huma x’ħaqqu l-mixli - ħabs, mewt jew ħelsien... fl-Ingilterra f’wieħed minn dawn l-ewwel ġurijiet, il-ġurati ħarġu b’din is-sentenza:

             Il-mixli ma wettaqx id-delitt għax ma kienx fil-post u fil-ħin tad-delitt. Imma kieku kien hemm żgur li kien iwettqu. Allura aħna nsibuh unanimament ħati!

 Viva l-ġustizzja tad-dinja! 


Dik karità! 

Il-Prinċipessa Svediża Eugenie jgħidu li tant kienet tħobb il-fqar li biegħet il-ġojjelli li kienu tagħha personali biex bil-flus li daħlet tibni sptar għal dawk li ma kellhomx biex iħallsu għall-kura li kienu jeħtieġu. Meta l-isptar tlesta marret tara xi pazjenti li kienu qed jieħdu l-kura fih u dawn meta rawha bdew jibku bil-ferħ, ibusulha idha u jixtiqulha mitt ġid. Il-prinċipessa qalet:

“Dan id-dmugħ ta’ ferħ hu ferm isbaħ mill-ġojjelli li kelli!”


AĦBARIJIET TA’ INTERESS

IŻŻEWĠU

Mary Rose Said ta’ Triq Ħida lil Ivan Grech (Żebbuġ).

Filwaqt li nawgurawlhom futur sabiħ flimkien infakkruhom fit-talb. Il-familja li titlob flimkien, tibqa’ flimkien.

IL-LAQGĦA TA’ DIĊEMBRU

Kellemna Peter Paul Portelli li ilu għal numru ta’ snin social worker u żgur li l-professjoni tiegħu laqqgħetu ma’ stejjer li setgħu jagħtuna tagħlima. Peress li konna fil-bidu tax-xahar tal-Milied – l-aħħar laqgħa qabel din il-festa – Peter tana xi punti ta’ kif għandna nippreparaw u kif ma għandniex nippreparaw għal din il-festa. Il-Milied hu żmien li bla ma trid tħossok ferħan. Ma tistax tħalli l-ferħ jiġri bik u tagħmel dak li ma tixtieqx għax bosta drabi ħafna ferħ jista’ jkollu l-effet bħal ħafna dwejjaq… ineħħulek ir-riedni. Trid toqgħod b’seba’ għajnejn. Meta ser tixtri rigal ifhem li f’dak li ser tagħti hu s-sentiment wara r-rigal li jgħodd u mhux kemm ser tonfoq biex tixtrih! Ma tistax tixħet sieqek barra l-friex fl-ispejjeż. Il-Milied hu żmien it-tolleranza… kollha flimkien irridu ngħixu. F’kull post hemm min b’xi mod jew ieħor hu emarġinat. Din il-festa hi żmien li fih nurihom li ħadd ma hu mwarrab. Min jaħseb ftit kapaċi joħroġ b’ideat ta’ ikla eċċ li fihom turihom id ta’ ħbiberija. Huwa żmien sabiħ li fih għandna nifirħu b’mod meqjus mal-familja u l-ħbieb tagħna. Ħbieb veri jwasslu lil xulxin għall-ġid u mhux f’xi vizzju li mhux la kemm teħles minnu. U ftakar li f’kull bżonn tiegħek staqsi lil min jista’ jgħinek... meta tgħaffeġ waħdek diffiċli toħroġ minn dak li tkun dħalt fih. Illum jeżistu bosta għajnuniet... social workers, tobba, għalliema eċċ li jistgħu jagħtuna parir professjonali fejn neħtiġuh. Minna jonqos jekk ma nfittxuhomx.

 Kurun Attard ta’ Triq Sant’Indrija tela’ fir-rigal u ħajr mill-qalb lil Robert Borg, barman tal-każin tal-Youngsters tad-drinks li qassamna wara l-laqgħa.

 


STEDINA GĦALL-FARSA TA’ SPIRU

nhar is-Sibt 5 ta’ Jannar 2008 fis-7.15p.m. Din is-sena jisimha…

VAGANZA MINN FUQ DAHAR SPIRU

L-old boys ukoll huma mistiedna għal din ir-rappreżentazzjoni. Wasslulhom din l-istedina għal daħka flimkien tal-bidu tas-sena biex it-tliet rappreżentazzjonijiet l-oħra nħalluhom għall-bqija tan-nies.

 Mela ħabib ejja int u ħajjar lil ħbiebek u sħabek jiġu wkoll. Narawkom is-Sibt 5 ta’ Jannar 2008 fis-7.15p.m.   


 KELMET IL-BIBBJA LLUM

...il-Mulej Ġesù,

f’dak il-lejl li fih

kien merħi (f’idejn l-għedewwa),

qabad il-ħobż u, wara li radd il-ħajr,

qasmu u qal:

“Dan hu ġismi, li hu għalikom...”

(1 Kor 11: 23-24)

 

Fl-1985 l-istazzjonijiet tat-televiżjoni

kienu qed juru xeni live

ta’ mara li nħakmet taħt krejn imwaqqa’

fi New York.

It-tobba kienu f’tiġrija kontra l-ħin

sakemm jinġab krejn ikbar

biex iħarrku dak l-imwaqqa’.

Tawha likwidu, demm ġdid

u pilloli kontra l-uġigħ.

Imbagħad wasal mument drammatiku.

Kellha xewqa partikolari.

Riedet il-Ġisem ta’ Kristu

permezz ta’ tqarbina.

L-istazzjonijiet tat-televiżjoni

ġabu kollox.

Il-mara nħarġet u ħaduha l-isptar

fejn grupp ta’ tobba salvawlha ħajjitha.

 

Jekk inpoġġi lili nnifsu flok

dik il-mara taħt dak il-krejn,

xi ħsibijiet kienu jgħaddu minn moħħi

jien u nirċievi l-Ġisem ta’ Kristu?

 

...Min jiekol minn dan il-ħobż jgħix għal dejjem...

Ġwanni 6:51


IL-PARAXUT

Fil-Gwerra tal-Vjetnam, Charles Plumb kien Navy jet pilot. Wara 75 missjoni ta’ ġlied, l-ajruplan tiegħu ntlaqat b’missila u hu spiċċa niżel b’paraxut f’territorju ta’ l-għadu. Inqabad u dam sitt snin arrestat f’ħabs komunista vjetnamita. B’xorti tajba baqa’ ħaj u neta nħeles beda jagħti l-lectures fuq dak li tgħallem minn din l-esperjenza qarsa.

Jum minnhom, meta hu u martu kienu f’ristorant, raġel minn mejda qribhom qam minn postu u mar ħdejhom. “Int Plumb! Kont fuq fighter fuq l-aircraft carrier Kitty Hawk. Kienu waqqgħuk!”

“Kif jista’ jkun li taf dawn id-dettalji kollha?”

“Kont li jien li ppakkjajt il-paraxut tiegħek?”

Plumb ħa nifs ’il ġewwa b’sorpriża u bi gratitudni.

Ħadu b’idejn xulxin,

“Kien ħadem!”

Plumb aċċertah:

“Ħadem u ngħid. Kieku l-paraxut tiegħek ma ħadimx, kieku jien m’iniex hawn!”

Dak il-lejl Plumb ma setax jorqod. Baqa’ jħammem kif dan l-individwu kien jidher fl-uniformi, beritta bajda, daqsxejn ta’ bib fuq dahru u qalziet wiesa’.

Baqa’ jħammem għax min jaf kemm-il darba għadda minn ħdejh u anqas biss sellimlu għaliex il-mentalità kienet li pilota ta’ ajruplan tal-ġlied kien ferm aktar ’il fuq minn sempliċi baħħar. Beda jaħseb fuq is-sigħat twal li dan il-baħħar kien għamel fuq mejda tawwalija f’żaqq il-vapur jitwi u jirranġa l-parachutes. F’idejh kellu x-xorti ta’ min ma kienx jaf.

U Plumb ikompli jirrifletti:

“Min qed jippakkjalek il-paraxut tiegħek?”

Kulħadd għandu lil min jeħodlu ħsieb dak li jrid biex jgħaddi l-jum.

Charles jgħid li meta l-ajruplan tiegħu twaqqa’ kellu bżonn diversi tipi ta’ paraxut:

dak fiżiku – mingħajru kien jintemm ma’ l-ajruplan;

dak mentali – il-moħħ għandu qawwiet tremendi;

emozzjonali – il-bniedem mhux moħħ biss;

spiritwali – Alla għandu jkun il-bidu u t-tmiem tagħna.

Dawn kollha ġie bżonnhom biex baqa’ ħaj.

Xi drabi fil-ħajja tagħna ta’ kuljum nitilfu dak li huwa importanti. Ma nistaqsu lil ħadd kif inhu, nikkumplimentaw jew ngħidu xi ħaġa sabiħa. Matul dan il-jum, din il-ġimgħa, dan ix-xahar jew din is-sena, għaraf lil dawk li jeħdulek ħsieb il-paraxut tiegħek.

Is-sena t-tajba.


Ħsieb għall-bidu tas-sena

Meta r-Re Ġorġ III laħaq sultan ħareġ digriet:

             Meta jien inkun il-knisja għal xi servizz ma rridx li l-predikatur jagħmel referenzi ta’ ftaħir għalija għax jien fil-knisja niġi biex nisma’ tifħir lill-Mulej u mhux lili.

U dan ma kienx kliem vojt għax meta ċertu predikatur Thomas Wilson ħela parti mill-priedka ifaħħar lis-sultan qala’ ċamata flok approvazzjoni.