+L-Iben t'Alla sar Bniedem

Marzu 2009     numru 511

Vibha, żagħżugħ Indjan, kien ilu jixxennaq li jibda jitħarreġ fil-judo u għalhekk kien qed jistenna l-vaganzi biex jibda dan it-taħriġ. Iżda ftit qabel spiċċat l-iskola kien involut f’ħabta meta hu kien passiġġier f’karozza u tant korra gravi li t-tobba, biex isalvawlu ħajtu, kellhom jaqtgħulu driegħu barra. Vibha ħass li ħajtu ntemmet għax il-ħolma ta’ ħajtu li jsir champion tal-judo issa kienet għosfrot qabel bdiet.

Iżda xi ħadd ħajru jmur ikellem lil Sensei, għalliem professjonali tal-judo. Dan laqgħu u għalkemm bi driegħ wieħed xorta aċċettah fil-klassi tiegħu. Iżda kien jgħallmu waħdu għax ħafna movimenti li għall-oħrajn kienu faċli, għal Vibha kienu impossibli.

Vibha beda jmur ta’ spiss għandu iżda ħassu diżappuntat għax l-għalliem Sensei kien qed jgħallmu dejjem l-istess moviment. Veru li fih kien sar eċċellenti imma ma kien hemm l-beda atleta tal-judo li kellu biss moviment wieħed fir-repertorju tiegħu. Iżda kien jistħi jipprotesta.

Daħal għall-ewwel kompetizzjoni u b’għaġeb tiegħu spiċċa li rebaħ. Anqas ried jemmen lill-għajnejh meta l-organizzaturi ppreżentawlu trofew verament sabiħ. Meta kien waħdu ma’ Sensei qallu:

        “Irbaħt għalkemm naf biss moviment wieħed!”

        “Irbaħt għax dan il-moviment ma hawn ħadd li tħarreġ fih daqsek u biex tiddefendi ruħek minnu hemm biss mossa waħda magħrufa. U din il-mossa hi li min qed jiġġieled miegħek jaqbdek minn idek ix-xellugija. Għalhekk jinfixlu meta jfittxuha u ma jsibu xejn.”

Vibha issa fehem. Sensei kien għallmu li difett m’għandux jaqtagħlu qalbu imma jħares lejh bħala sfida. Flok tarġa li twaqqgħek tkun għalik tarġa li ttellgħek ftit iktar ’il fuq.


COFFEE BREAK - waqfa qasira fil-ġirja tal-ħajja mal-awtur Paulo Coelho

(Għaddejjin b’pass mgħaġġel wisq li kultant anqas iħallilna żmien nirriflettu. Dawn il-ħsibijiet qosra huma għal dawk li kapaċi jieqfu biex jiflu skop il-ħajja.)

Paulo Coelho jirrakkonta

li darba sab ruħu miexi ma’ martu Christina

f’mogħdija li kienet twassal għal eremitaġġ.

Kemm-il darba kien mexa dik il-mogħdija

imma qatt ma xiref ġewwa fil-kappella.

 

Iżda din id-darba

ħass li għandu jidħol

għax mill-kappella miftuħa

kien jinstema daqq ħlejju ta’ vjolin.

 

Paulo u Christina resqu bil-mod

għax ma ridux itellfu lill-vjolinista

li bid-daqq ħlejju tiegħu

kien qed joħloq atmosfera smewwija

fl-ambjent ta’ madwaru.

 

Daħlu ġewwa fil-kappella

sellmu lill-Mulej

U Paulo xegħel tliet xemgħat.

Hekk kien iħobb jagħmel

kull meta jidħol fil-knisja

jixgħel xemgħa

f’isem il-familja…

f’isem ħbiebu

u f’isem ix-xogħol

li jkun qed iwettaq dak iż­żmien.

 

Id-daqq baqa’ sejjer bħal qabel.

Resqu aktar viċin u raw tfajla iddoqq weħidha

quddiem immaġni tal-Madonna.

It-tfajla tbissmitilhom

imma baqgħet iddoqq ferħana

u Paulo u martu msaħħrin jisimgħu.

 

Damu hemm ħafna

it-tfajla ddoqq u

huma mitlufin f’seħer ta’ sbuħija

jroddu ħajr lil Alla li kien mexxiehom

fil-mogħdija biex jgħixu

dan il-mument speċjali.

 

Meta t-tfajla waqfet iddoqq

qaltilhom li kuljum tmur f’dik il-kappella

li ma kinitx għadha tintuża

imma hi kellha ċ-ċavetta tagħha

u f’kull tlugħ ix-xemx

kienet tintasab hemm weħidha

titlob lill-Mulej

mhux bi kliem imma

bid-daqq tal-vjolin tagħha.

 

Paulo u martu raddewlha ħajr

għax dakinhar kienet dewqithom

ftit mis-sbuħija

li għal min jemmen hemm tistenniena

lil hemm mill-qabar.

 

Għax kultant il-Mulej ma nsibuhx

fil-kobor tas-santwarji

imma fil-faqar ta’ kappella mitluqa

moħbija, mistura, minsija

dejjem jekk

fil-ġirja sfrenata tal-ħajja

insibu ħin nieqfu

u ngħidulu kelma.


Dr Coronato Grech M.D. ikompli l-artiklu li beda fi Frar:

Imnieħer Kleopatra

Fl-istorja hemm xi każijiet fejn avvenimenti, azzjonijiet, jew deċiżjonijiet kellhom influwenza qawwija kif żvolġiet l-istorja.  Fost dawn insibu:

Il-Battalja ta’ Tours 732. F’din il-battalja, li ġrat fi Franza, il-Frank Karlu Martell, kien waqqaf il-mewġa Islamika li, fi żmien pjuttost qasir (xi mitt sena mill-mewt tal-profeta), tferrxet mill-peninsula Għarbija għall-Afrika ta’ Fuq, għal Spanja, u kienet qed thedded l-Ewropa kollha. Li kieku l-Musulmani rebħu Tours ma tantx kien hemm ħafna iktar reżistenza u aktarx li kieku tferrxu mal-Ewropa bi żviluppi storiċi differenti.

Il-Priedka ta’ Urbanu II 1095. B’din il-priedka mqanqla dan il-Papa qajjem fervent tremend mal-Ewropa Kristjana kollha. Minn hemm bdew sensiela twila ta’ kruċjati militari, uħud organizzati, oħrajn diżorganizzati (anke waħda patetika tat-tfal) li ġabu ħerba minn fejn għaddew (daru għal-Lhud tal-post ibda biex), u iktar xħin waslu. Tal-inqas dawk li waslu (ir-raba’ waħda waslet biss sa Konstantinopli li sfat mħarbta u misruqa) għax il-biċċa l-kbira kienu diżastri u l-ftit li rebħu malajr intilef.  Imma swew ukoll biex l-Ewropa ħarġet xi ftit mill-iżolament reliġjuż u intelletwali (il-Musulmani kienu ġeneralment iktar avvanzati, fost l-oħrajn,  fl-iġjene, astronomija, matematika,u  b’ħafna xogħolijiet mill-Greċja klassika trasferit għall-Punent.)  Kieku ma kienx hemm Kruċjati kieku kien ikun hemm ħafna inqas imwiet u tbatija għalxejn, u ħafna inqas antagoniżmu bejn iż-żewġ reliġjonijiet.

L-Ispedizzjonijiet ta’ Zeng He, bejn 1405-33. Dan l-ammiral Ċiniż għamel sensiela ta’ spedizzjonijiet kbar (l-ewwel waħda kien fiha 62 bastiment) lejn l-Indja u l-Afrika tal-Lvant.  Xi storiċi jinsistu li dar mal-Afrika, żar u dar mal-Amerika ta’ Isfel u qasam il-Paċifiku għaċ-Ċina (u dan xi seklu qabel iċ-ċirkumnavigazzjoni ħafna iktar ċerta ta’ Maċellan u xi 60 sena qabel ma’ Da Gama dar mal-Afrika għall-Indja). Madankollu li kieku ċ-Ċiniżi mqar daru mal-Afrika u waslu l-Ewropa kieku l-istorja kif nafuha llum aktarx li hija ferm differenti.

L-istampar u l-Protesta ta’ Luteru, 1517.  F’din is-sena Martinu Luteru (1483-1546), patri Ġermaniż, waħħal mal-bieb ta’ knisja, kif kienet l-użanza dak iż-żmien, sensiela ta’ protesti kontra xi prattiċi tal-Knisja Kattolika, partikularment il-bejgħ tal-indulġenzi. Ħafna oħrajn qabel Luteru kienu pprotestaw imma ġew imsikkta u aktarx spiċċaw ħazin, imma din id-darba Luteru kellu arma ġdida – l-istampar.  Biha l-ideat tiegħu malajr tferrxu u minn din il-protesta lokali spiċċa l-moviment (jew aħjar movimenti) tal-Protestantiżmu li qasam lill-Kristjaneżmu. Mhux hekk biss imma  bdew sensiela ta’ gwerer reliġjużi u li fnew l-Ewropa għall-ġenerazzjonijiet u ġabu tant ġlied, miżerja u mwiet. Mingħar l-istampar kieku Luteru aktarx kien  jibqa’ patri oskur frustrat.

Hernando Hortes u l-Invażjoni tal-Messiku, 1518. Meta dan il-konkwistadur Spanjol wasal il-Messiku b’550 suldat, 17-il żiemel u 10 kanuni, huwa sab l-imperu belliġerenti Azteku b’iktar minn miljun persuna, imma fi żmien qasir rebħu u qerdu.  X’ġara? Waħda mill-iktar żvantaġġi li kellhom l-Azteki kienet il-fidi f’alla Quetzalcoatl li kien jingħad li huwa raġel abjad, li wegħedom li kellu jiġi fix-xahar ce acatl. B’ċans traġiku tal-istorja, Cortes tfaċċa f’dan ix-xahar u dan tant tefa’ lill-Azteki fi żvantaġġ psikoloġiku, tant li sa ma ndunaw li Cortes kien sempliċiment avventurier u ħalliel, kien kważi rebaħhom u qeridhom.  Mingħajr dan iċ-ċans ma kienx jirbħilhom u ma kienx ikun hemm il-ħakma Spanjola bit-traġedji ta’ skjavitù, mard, tbatija, mewt u l-qerda ta’ kultura sħiħa.

 

(Dr Grech itemm dan l-artiklu fil-ħarġa ta’ April 2009)


FORSI JINTERESSAWK

Bla rispett uman

Waqt li l-predikatur evanġelista Peter Cartwright kien qed jippriedka fil-knisja, daħal il-ġeneral Amerikan Jackson. Xi ħadd intebaħ u malajr informa lil Cartwright. Dan meta qalulu għajjat:

        “Ġeneral Jackson… Ġeneral Jackson. Jaqbillu jgħix tajjeb għax jekk jonqos minn dmirijietu jintilef bħal ma jintilef kull Amerikan ieħor.”

Xi ħadd qagħad jistenna lill-ġeneral biex jiskuża ruħu f’isem il-komunità għall-kliem ta’ Cartwright. Imma l-ġeneral qalilhom:

        “Cartwright għandu raġun. Anzi nifraħlu li kien kapaċi jgħidli ċar dak li ħaddieħor forsi jistħi jgħiduli!”


Komunikazzjoni vojta

Dennis u Patrick kienu żewġ ħaddiema Irlandiżi li marru jaħdmu f’Londra. Darba Dennis irċieva ittra mid-dar (kienu żminijiet meta l-mobile kien għadu ħolma) u dlonk fetaħha quddiem sieħbu. Dan intebaħ li fl-envelop ma kien hemm xejn għajr karta vojta.

        “X’inhi l-idea li martek tibgħatlek karta vojta?”

        “Ifisser li għadha miġġielda miegħi fuq kelma li għidtilha. Bejnietna ma hemmx kliem imma biss tagħrif li ma nqala’ xejn.”

        “U issa int x’ser tagħmel?”

        “Nibagħtilha karta oħra vojta għax jekk inhi dittura u ma tridx titkellem jien mhux ser naqa’ għaliha!”

U qabad envelop u poġġa l-istess karta fih biex x’ħin joħorġu jimpostah lura.

Min jaf kemm relazzjonijiet tkissru minħabba l-pika!


Reklamar pulit

F’vetrina kien hemm żewġ ċriev tal-injam. Kienu jidhru l-istess. L-istess injam, l-istess kulur, l-istess daqs. Imma waħda kienet immarkata €50 u l-oħra €80. It-turisti kienu jidħlu, iħarsu lejhom, jifluhom u dlonk imorru jħallsu l-kaxxiera taċ-ċerva mmarkata €50. U appena joħorġu s-sid kien jagħmel ċerva oħra bil-prezz ta’ €50. Sab li dan hu mezz qawwi ta’ bejgħ għax dak li jkun jaħseb li ser jiffranka €30 jew li dan hu żball. U allura ma jkunux iridu jitilfu l-okkażjoni. Tiskanta x’kapaċi tagħmel id-dinja tal-kummerċ biex tkabbar il-bejgħ.


Liġijiet tal-lasktu

Kien dilettant tas-sajd bil-qasba u għalhekk feraħ meta ntebaħ li l-cottage li kien kera kien viċin ix-xmara li taqsam l-istat ta’ Virginia u dak ta’ Maryland. Imma ddiżappunta ruħu meta qalulu li biex jistad irid ikollu liċenzja u din ma kinitx irħisa. Sakemm ħabib tiegħu tah il-parir biex joqgħod jistad in-naħa ta’ Virginia. Hekk il-wardens ta’ Maryland ma kellhomx ġurisdizzjoni fuqu u l-warden ta’ Virginia ma kienx ser jagħti kas tiegħu għax ix-xmara tagħmel ma’ Maryland.

Il-liġijiet tad-dinja jiġġebbdu. Il-ħażin meta nippruvaw inġebbdu wkoll il-liġijiet tal-Mulej.


AĦBARIJIET TA’ INTERESS

IL-LAQGĦA TA’ FRAR

Kellemna s-Sur Albert Buttigieg li jaħdem ma’ SEDQA – l-aġenzija li taħdem ħafna ma’ dawk bi problemi ta’ alkoħol, droga u logħob tal-azzard. Is-Sur Buttigieg l-aktar li iffoka kien fuq il-problema tal-alkoħol peress li hi l-aktar problema komuni—ħafna aktar milli wieħed jaħseb. Mhux għaliex id-droga mhix problema kbira iżda x-xorb hu bil-wisq aktar mifrux u jħalli diżastri familjari. Ix-xorb ma hux problema meta jittieħed bil-qies f’okkażjonijet soċjali. Meta tixrob ftit inbid mal-ikla inkella grokk f’okkażjoni ma tkun qed tagħmel xejn ħażin jekk tkun għalaqt is-sbatax-il sena. Madanakollu fil-kotba tas-SEDQA għandhom madwar 18,000 persuna li għandhom il-problema tal-alkoħol. Dawn huma individwi li minn filgħodu sa filgħaxija jlegilgu ħafna xorb alkoħoliku li jdaħħalhom f’ħafna problemi personali, fiżiċi u soċjali. Huma nies ta’ kull età u ġejjin mill-istrati kollha u mill-postijiet differenti tax-xogħol. Kulħadd bir-responsabiltajiet tiegħu. Il-ħażin hu l-fatt li bosta żgħażagħ jorbtu l-pjaċir max-xorb u donnu għalihom ma hemmx ħruġ u gost jekk fl-aħħar ma jiddamdmux. Hawn tidħol il-problema għaliex meta tkun mal-ħbieb kulħadd jagħmel bħal kulħadd u l-brejk ma jkun imkien. Bosta mill-inċidenti tat-traffiku jsiru minħabba li x-xufier ikun xurban u sfortunatament f’pajjiżna aħna laxki ħafna fejn jidħol l-alkoħol. Aħna esebiti għalih minn ċkunitna u ħafna drabi jkunu l-ġenituri stess li jħajru liċ-ċkejknin jibdew jixorbu. Ma nkunux nafu kemm inkunu qed nagħmlulhom ħsara. Kważi dawk kollha li jispiċċaw b’din il-problemi jaraw il-bidu tagħha fi tfulithom fuq il-mejda tal-familja. Fl-aħħar tad-diskors interessanti s-Sur Buttigieg qassam ktejjeb interessanti dwar l-abbuż tal-alkoħol, drogi u dipendenzi oħra.

Ħadna gost li magħna kien hemm bosta old boys li reġgħu laqgħu l-istedina u ġew. Stedinnihom biex jibqgħu jagħmlu hekk. Ħajr lil Robert Borg, barman tal-każin tal-Youngsters, tad-drinks li qassamna wara l-laqgħa. Joe Camilleri ta’ Triq Ħida tela’ fir-raba’ volum tal-ktieb Il-Ħbieb Isejħu bl-Istejjer.


STEDINA

għal-laqgħa ta’ Marzu 

Ser issir nhar is-Sibt 7 ta’ Marzu fis-7.15p.m. wara l-aħħar quddiesa fil-parroċċa. Inħeġġukom biex tattendu u tfakkru mhux biss lil sħabkom ġuvintur iżda anke old boys li xi darba jew oħra kienu jattendu din il-laqgħa anke jekk illum huma missirjiet. Nisimgħu xi ħaġa li tiswielna u ngħidu kelma bejnietna. Ejja u tara kif tibqa’ tiġi għaliex tieħu gost. Mela ħabib narawk nhar…

is-Sibt 7 ta’ Marzu fis-7.15p.m.


ĦSIEB

Ħabib ftakar li qegħdin fi żmien speċjali ta’ matul is-sena… ir-Randan li jwassalna għall-festi importanti tal-Ġimgħa Mqaddsa. Il-Knisja tippreżentalna dan iż­-żmien bħala ġimgħat ta’ preparazzjoni għall-misteru tal-fidwa tagħna. Kemm ikunu jitilfu dawk li jirrendu r-reliġjon tagħna għall-preċett tal-quddiesa tal-Ħadd. Dawk li tul dawn il-ġimgħat jagħmlu dik ix-xi ħaġa differenti… xi quddiesa matul il-ġimgħa, qrara b’aktar impenn, karità, xi sagrifiċċju… jaslu għall-Ġimgħa Mqaddsa ppreparati aħjar. Dawn ma humiex ħwejjeġ li kienu jgħidulna meta konna żgħar u daqshekk. Dawn huma ideat biex ngħixu aħjar il-ħajja nisranija. Jekk għadek ma għamilt xejn minn dawn jew xi ħaġa li tixbahhom inħajruk tibda. Tara kif ma jiddispjaċikx.


FUQ IL-PASSI TA’ SAN PAWL

[Pawlu kien talab lil Alla

biex ineħħilu problema li kellu f’ħajtu;

iżda Alla wieġbu:]

“Biżżejjed għalik il-grazzja tiegħi,

għax is-setgħa tiegħi tidher kollha

fin-nuqqas ta’ saħħa.”

 

Fl-1985, il-korrispondent

tal-Associated Press

Terry Anderson kien inħataf

minn estremisti musulmani xiti.

Qatta’ s-seba’ snin ta’ wara

f’ċella bla tieqa,

kultant anke mxikkel b’katina.

Kważi ddispra f’Diċembru 1987

u beda jħabbat rasu mal-ħajt

sakemm beda ħiereġ id-demm.

Wara qal,

“Naħseb li l-aktar li nħossuna qrib ta’ Alla

meta nkunu mneżża’

mill-kburija u l-arroganza;

meta ma jibqgħalna xejn

fuqhiex nistrieħu ħlief Alla.

Hi ta’ tbatija kbira li tkun f’dak il-punt

iżda meta tasal hemm, issib lil Alla.”

 

Nista’ niftakar

fl-aktar mumenti koroh ta’ ħajti?

Kif affettwawli ħajti dawn il-mumenti?

 

Fl-eqqel tax-xitwa,

fl-aħħar intbaħt li ġo fiha hemm

sajf li ma jaqtax.

Albert Camus


GĦALFEJN ALLA JIPPERMETTI T-TBATIJA?

Raġel mar għand il-barbier biex jaqta’ xagħru u jqaxxar il-leħja. Id-diskors waqa’ fuq ħafna affarijiet – nies u suġġetti. Meta ssemma Alla l-barbier qal:

        “Ma nemminx li Alla jeżisti.”

        “Għalfejn qed tgħid hekk?”

        “Kulma trid hu li ddur dawra fit-toroq u tintebah li Alla ma jidher imkien. Għidli li kieku hemm Alla kont ser tara daqstant mard, tfal mitluqa…? Li kieku hemm Alla la hemm tbatija u anqas uġigħ. Ma nistax nimmaġina Alla li jħobb u jippermetti dawn l-affarijiet.”

Ir-raġel ħaseb ftit imma ma kellux aptit jidħol f’argumenti. Hekk kif lesta ħareġ mill-ħanut. Fit-triq ra raġel b’xagħar twil, imtappan u maħmuġ u b’daqna li ilha snin ma tara xafra. Kellu riħa taqsam, sgarfat u mitluq. Ir-raġel dar lejn il-ħanut tal-barbier u qallu:

        “Dħalt biex ngħidlek. Ma jeżistux il-barbiera!”

        “Għalfejn qed tgħid hekk?” staqsiet il-barbier mibluh. “Jien hawn, jien neżisti. U għadni kemm qtajtlek xagħrek u qaxxartlek il-leħja!”

        “Le!” qal ir-raġel. “Ma jeżistux għax kieku jeżistu ma jkunx hawn nies b’xagħar twil maħmuġ, daqna li tqażżek, bħal ta’ dak li hemm wara biebek.”

        “Eh, il-barbiera JEŻISTU! Dak li jiġri meta ma jiġux għandi.”

        “Prosit, dak hu l-argument! Alla wkoll JEŻISTI! Dak li jiġri meta n-nies ma tmurx għandu u titolbu l-għajnuna. Għalhekk jeżistu daqstant tbatija u uġigħ fid-dinja!”


 

X’TGĦALLIMT MILL-ARKA TA’ NOÈ

1. Titlifx il-ħin tat-tluq tal-vapur.

2. Ftakar li kollha qegħdin fl-istess dgħajsa.

3. Ippjana. Noè ma beniex l-arka fix-xita.

4. Ibża’ għal saħħtek u ħu ħsiebha. Meta tkun ta’ 60 jista’ jkollok bżonn tagħmel xi ħaġa kbira.

5. Tismax mill-kritiċi; agħmel ix-xogħol li jeħtieġlek tagħmel.

6. Ibni l-futur tiegħek fil-għoli.

7. Minħabba s-sigurtà toqgħodx waħdek.

8. Il-veloċità mhix dejjem ta’ vantaġġ. Kemm l-għekierex kif ukoll il-leopardi kienu ġo l-arka.

9. Meta tħoss li l-problemi huma kbar wisq, żomm ruħek fil-wiċċ.

10. Ftakar li l-arka nbniet mid-dilettanti u t-Titanic mill-professjonisti.

11. La tkun man-naħa ta’ Alla tibżax mill-maltemp. Fl-aħħar ikun hemm qawsalla tistenniek.